Điểm tin thế giới thứ Sáu (20/9) của Đại Kỷ Nguyên xin gửi tới quý độc giả 5 mục tin vắn như sau:

Mỹ tìm cách đặt lằn ranh đỏ không cho Trung Quốc chọn người kế vị Đạt Lai Lạt Ma

Trong bối cảnh Tây Tạng lo ngại viễn cảnh Đạt Lai Lạt Ma 84 tuổi sắp qua đời, Mỹ tìm cách đặt một làn ranh đỏ chống lại việc Trung Quốc chọn người kế vị. Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với sự phản đối của quốc tế nếu như cố tiếp quản quá trình tái sinh. Đầu năm nay, Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 phải nhập viện vì nhiễm trùng ngực, dù không có dấu hiệu nào cho thấy ông gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. 

Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, vị lãnh đạo tinh thần Tây Tạng, trong một sự kiện tại Kalachakra Ground, Bodhgaya, (ảnh: AFP).

Tuy nhiên, các nhà hoạt động Tây Tạng và Bắc Kinh đều nhận thức rằng cái chết của ông sẽ là một thất vọng lớn cho nỗ lực giành quyền tự trị nhiều hơn cho khu vực Hy Mã Lạp Sơn (Himalaya). Trong 9 năm nay, Trung Quốc đã không đàm phán với các đại diện của Đạt Lai Lạt Ma và ngày càng ám chỉ họ có thể sẽ chỉ định người kế vị ông.

Trung Quốc tiếp tục giành đồng minh ngoại giao của Đài Loan

Đài Loan tuyên bố cắt đứt quan hệ chính thức với Quốc đảo Kiribati ở Thái Bình Dương. Như vậy Đài Bắc đã mất thêm một đồng minh nữa trong bối cảnh Trung Quốc gây áp lực đối với các quốc gia có quan hệ ngoại giao với hòn đảo tự trị. Tin tức đến chỉ vài ngày sau khi Quần đảo Solomon cắt đứt quan hệ với Đài Bắc.

Hôm thứ Sáu, Đài Loan nói, Trung Quốc dùng máy bay và phà làm mồi nhử Kiribati. Bộ trưởng Ngoại giao Joseph Wu cho biết Đài Loan sẽ ngay lập tức đóng cửa đại sứ quán ở Kiribati. 

Từ trái qua phải: Tổng thống Đài Loan, Tổng thống Kiribati và Chủ tịch Trung Quốc, (ảnh: ABC)

Kể từ năm 2016, Đài Loan mất 7 quốc gia đồng minh vào tay Trung Quốc, gồm Burkina Faso, Cộng hòa Dominica, Sao Tome và Principe, Panama, El Salvador và Quần đảo Solomon. Đài Loan hiện có quan hệ chính thức với chỉ 15 quốc gia.

Triều Tiên đối mặt vụ mùa thất bát nhất trong vòng 5 năm

Hôm thứ Năm, Liên Hợp Quốc cho biết, do hạn hán và tưới tiêu kém, sản lượng cây trồng của Triều Tiên trong năm nay dự kiến đạt mức thấp nhất trong 5 năm. Kết quả sẽ gây ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng cho 40% dân số, làm trầm trọng thêm tình hình nền kinh tế, vốn đang quay cuồng với lệnh trừng phạt quốc tế liên quan đến các chương trình vũ khí của Bình Nhưỡng.

Theo Báo cáo hàng quý mới nhất của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAP), Triều Tiên mất mùa đối với những cây lương thực chính là lúa và ngô, có nghĩa là 10,1 triệu người đang cần hỗ trợ khẩn cấp.

Cánh đồng cằn cỗi và khô hạn trong một trang trại tập thể gần cảng Nampho, tỉnh Nam Phyongan, Triều Tiên, (ảnh: AFP).

Từ lâu, Triều Tiên đã phải vật lộn với tình trạng thiếu lương thực và một hệ thống phân phối nhà nước rối loạn. Trong những tháng gần đây, các phương tiện truyền thông nhà nước đã cảnh báo về hạn hán và các “hiện tượng bất thường”.

Mỹ Úc hợp tác đất hiếm đề phòng Trung Quốc cắt nguồn cung

Dự kiến, vào thứ Sáu, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Thủ tướng Úc Scott Morrison công bố một kế hoạch đảm bảo nguồn cung khoáng sản đất hiếm, khi lo ngại gia tăng Trung Quốc có thể cắt nguồn cung cấp nguyên liệu này. Kế hoạch sẽ công bố trong chuyến thăm của ông Morrison tới Nhà Trắng, các vấn đề khác được thảo luận trong cuộc gặp gồm hợp tác không gian, quản lý chất thải nhựa.

Đất hiếm là một nhóm gồm 17 nguyên tố hóa học, được sử dụng trong tất cả các sản phẩm từ điện tử tiêu dùng công nghệ cao đến thiết bị quân sự. Khoáng vật đất hiếm cần được xử lý sau khi được khai thác từ lòng đất. Mỹ chỉ có một mỏ đất hiếm hoạt động nhưng không có cơ sở chế biến. Úc chỉ chứa 2,8% trữ lượng đất hiếm thế giới. Trung Quốc là nhà chế biến và sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới.

Nhật Bản chấp thuận đàm phán tranh chấp thương mại với Hàn Quốc thông qua tham vấn WTO

Hôm 20/9, Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Isshu Sugawara cho biết, Tokyo sẽ hội đàm với Seoul liên quan đến việc Nhật thắt chặt kiểm soát xuất khẩu, đồng ý sẽ giải quyết tranh chấp thông qua tham vấn của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) theo yêu cầu của Seoul,

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In (trái) và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, (ảnh: Straitstimes)

Đầu tuần này, Hàn Quốc đề nghị WTO tham gia vụ việc Nhật Bản hạn chế xuất khẩu 3 vật liệu sử dụng trong chip và màn hình điện thoại thông minh. Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc cho biết, nước này sẽ tìm cách chấm dứt hạn chế xuất khẩu của Nhật bằng tham vấn song phương, nếu đàm phán không hiệu quả, họ sẽ yêu cầu hội đồng WTO xét xử.