Mùa hè năm nay, mọi thứ như trở nên tồi tệ hơn. Sóng nhiệt đang tạo ra những mức nhiệt cao kỷ lục ở nhiều nơi trên toàn thế giới, gây ra các hình thái thời tiết cực đoan. Theo các nhà khoa học, nguyên nhân dẫn đến điều này là từ sự biến đổi khí hậu mà con người gây nên.

Nhà khoa học Khí hậu tại Đại học Rutgers, Jennifer Francis đã phải thốt lên rằng: “Nhiều thứ thật kỳ lạ”. Mức nhiệt ở châu Âu, nơi mà các nước như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan thường lạnh lẽo, lại trở nên nóng nực.

Trong năm nay, ít nhất đã có 118 mức nhiệt kỷ lục được ghi nhận trên toàn cầu, theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia. Câu nói: “Mức nhiệt đã phá vỡ kỷ lục trước đó” trở nên quen thuộc.

Nhà khoa học khí hậu thuộc Đại học Stanford, Noah Diffenbaugh cho biết có bằng chứng về sự nóng lên toàn cầu đã tăng tỷ lệ các diễn biến thời tiết cực đoan như nhiệt độ cao và mưa lớn. Ông nói: “Chúng tôi nhận thấy, sự nóng lên toàn cầu đã làm tăng tỷ lệ các đợt nắng nóng kỷ lục lên hơn 80% trên thế giới và tăng tỷ lệ mưa lớn kỷ lục ở khoảng 50% toàn cầu”.

Biến đổi khí hậu đang làm cho thế giới nóng lên do sự tích tụ khí nóng từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ và các hoạt động khác của con người. Các chuyên gia nhận định, dòng tia đã ảnh hưởng đến thời tiết ở Bắc bán cầu.

Giám đốc của Weather Underground, Jeff Masters, cho hay: “Một dòng tia xoắn cực kỳ mạnh đã bị kẹt tại chỗ trong nhiều tuần nay”. Nó tạo nên mức nhiệt cao ở châu Âu, Mỹ, Nhật Bản.

Dòng tia này cũng gây ra sóng nhiệt ở châu Âu vào năm 2003, ở Nga vào năm 2010, dẫn đến hạn hán ở Texas và Oklahoma năm 2011 và cháy rừng năm 2016 tại Canada, nhà khoa học khí hậu của Đại học bang Pennsylvania, Michael Mann phân tích. Ông nói thêm, những điều này “trở nên phổ biến hơn vì sự thay đổi khí hậu do con người gây ra và đặc biệt là sự nóng lên lan rộng ở Bắc cực”.

Có sự liên hệ nào giữa cháy rừng ở Hy Lạp, Mỹ và nhiệt độ cao kỷ lục tại Nhật Bản?
Vụ cháy rừng ở Hy Lạp hôm 23/7 là vụ hỏa hoạn nguy hiểm nhất ở châu Âu kể từ năm 1900. (Ảnh: Reuters)

Từ lâu, các nhà khoa học đã nhận định, họ không thể liên kết các tình hình thời tiết đơn lẻ, như sóng nhiệt, với con người mà không cần nghiên cứu sâu rộng. Trong thập kỷ qua, họ đã sử dụng các quan sát, thống kê, mô phỏng máy tính để tính toán sự nóng lên toàn cầu có làm tăng tình hình thời tiết cực đoan hay không.

Một nghiên cứu được đưa ra hôm 28/7 công bố, sóng nhiệt ở châu Âu đang diễn ra gấp 2 lần do sự nóng lên toàn cầu mà con người gây ra, mặc dù kết luận này chưa được các nhà khoa học khác xác nhận.

Nhóm Nghiên cứu Thời tiết Thế giới đã so sánh các phép đo nhiệt và dự báo nhiệt độ trong 3 ngày ở Hà Lan, Đan Mạch và Ireland với các mức nhiệt kỷ lục trong lịch sử vào đầu những năm 1900.

Friederike Otto, một thành viên của nhóm kiêm Phó giám đốc Viện Thay đổi Môi trường tại Đại học Oxford cho biết: “Thế giới ngày càng trở nên nóng hơn và do đó sóng nhiệt như thế này đang trở nên phổ biến”.

Theo nhà khoa học khí hậu Georgia Tech Kim Cobb, mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và cháy rừng không mạnh bằng sóng nhiệt, nhưng nó đang trở nên rõ ràng hơn.

Một trận hỏa hoạn vô cùng lớn đã tàn phá Hy Lạp – với ít nhất 86 người chết – là vụ cháy nguy hiểm nhất ở châu Âu kể từ năm 1900, theo Cơ sở dữ liệu thiên tai quốc tế do Trung tâm nghiên cứu dịch tễ học thiên tai tại Brussels, Bỉ ban hành.

Tại Mỹ, cuối tuần qua, đã có 89 vụ cháy lớn xảy ra, trong đó vụ hỏa hoạn ở miền Tây nước này đã cướp đi sinh mạng của 6 người, phá hủy hàng trăm nhà ở Redding, Carlifornia.

Đợt nắng nóng kỷ lục ở Nhật Bản trong tháng 7 năm nay cũng khiến ít nhất 14 người chết, hàng nghìn người nhập viện.

Năm 2004, công trình nghiên cứu khoa học mang tên “Sóng nhiệt mạnh hơn, thường xuyên hơn và kéo dài hơn trong thế kỷ 21” được công bố. Nhà khoa học Gerald Meehl thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khí quyển Quốc gia cho rằng, “công trình như dự đoán về những gì đã và sẽ tiếp tục xảy ra khi nhiệt độ trung bình tiếp tục tăng với lượng khí thải nhà kính ngày càng nhiều từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch. Không có gì bí ẩn cả”.

Bạch Dương