Thế giới dường như đang chứng kiến một giai đoạn mới trong cuộc chiến toàn cầu của khủng bố IS, đã bắt đầu ở Sri Lanka vào Chủ nhật Phục sinh, theo chuyên gia nghiên cứu Faiz Sobhan, giám đốc Viện doanh nghiệp Bangladesh trụ sở Dhaka.

Ngay sau vụ tấn công khủng bố phối hợp gây chết người nhắm vào các nhà thờ và khách sạn cao cấp ở Sri Lanka, IS đã tuyên bố thực hiện vụ tấn công này. Truyền thông của IS đã phát hành một video về thủ lĩnh toàn của nhóm là Abu Bakr al-Baghdadi, truyền đi một thông điệp có đề cập tới sự phẫn nộ ở Sri Lanka, và là tin xấu đối với hầu hết thế giới bao gồm châu Á.

Vào đầu năm nay, Hoa Kỳ và các đồng minh đã phá hủy thành trì cuối cùng của IS ở Syria. Baghdadi đã tìm cách thu nạp những người đi theo ông ta cho một cuộc chiến mới, đó là các cuộc tấn công trực tiếp vào các quốc gia ngoài các thành trì lãnh thổ của họ ở Syria và Iraq. Các chính phủ, bao gồm ở châu Á, phải đối phó với một mối đe dọa như cuộc tấn công đã nhắm vào Sri Lanka.

Việc phát hành thông điệp video đầu tiên của Baghdadi – kể từ khi ông ta xuất hiện ở một nhà thờ Hồi giáo Grand al-Nuri nổi tiếng ở Mosul, Iraq vào năm 2014 – đã chấm dứt tin tức rằng thủ lĩnh IS có thể đau yếu hoặc đã chết. 

Gần đây, bắt đầu từ tháng ăn chay Ramadan, hay tháng ăn chay Hồi giáo, là thời điểm mà Baghdadi cảm thấy thích hợp để thúc đẩy tinh thần những người ủng hộ ông ta, và thể hiện tham vọng toàn cầu của IS.

Theo thông điệp video, Baghdadi nói rằng từ lâu ông ta đã thực hiện các kế hoạch tiếp tục vào các cuộc đấu tranh toàn cầu thông qua các nhánh trên toàn thế giới. Chiến lược đó dường như đã thành công, không chỉ ở châu Á.

Video của Baghdadi có thể được coi là  “đèn xanh” cho sự bùng nổ gần đây các vụ khủng bố trong tháng chay Ramadan.

Sau vụ tấn công Sri Lanka ngày 21/4, khủng bố IS đã tuyên bố hồi tháng 5 rằng họ đã tấn công ở Afghanistan, Pakistan, Iraq, Syria, Libya, Nigeria, và Cộng hòa Trung Phi, cũng như Bangladesh.

Hôm 24/4/2019: Người đi bộ trên đường phố gần nhà thờ thánh Anthony, Sri Lanka, 3 ngày sau vụ đánh bom liên hoàn nhắm vào 3 nhà thờ và 3 khách sạn sang trọng. (Ảnh: Reuters)

Quay trở lại Bangladesh, vùng đất có 90% người theo đạo Hồi, đã trở thành tâm điểm chú ý vào ngày 30/4, cùng ngày phát hành video Baghdadi.

Trong video có hình ảnh của 5 kẻ khủng bố đã dàn dựng vụ tấn công tiệm bánh Holey Artisan Bakery ở thủ đô Dhaka trong tháng 7/2016, và truyền thông điệp bằng tiếng Bengal, tiếng Anh và tiếng Hindi đe dọa có nhiều cuộc tấn công nữa.

Bangladesh đã có 2 ngày quốc tang vì những nạn nhân đã bị các tay súng Nhà nước Hồi giáo sát hại ở tiệm bánh. 20 con tin, hầu hết là người nước ngoài đã bị giết trong cuộc tấn công. Hai cảnh sát thiệt mạng và 30 người bị thương. Lực lượng đặc nhiệm Bangladesh cứu được 13 người sau 12 tiếng họ bị vây, giết sáu tay súng và bắt một người. Chín người Ý, bảy người Nhật, một công dân Hoa Kỳ và một người Ấn Độ thiệt mạng. Đầu bếp người Argentina Diego Rossini kể các tay súng ập vào Holey Artisan Bakery tối thứ Sáu 1/7 với bom và súng máy, theo BBC.

Thông điệp video đầu tiên của Abu Bark Baghdadi kể từ năm 2014, đã xóa bỏ suy đoán rằng thủ lĩnh nhà nước khủng bố IS sức khỏe yếu hoặc đã chết. (Ảnh: Reuters)

Vào ngày 29/4, một vụ đánh bom nhỏ ở quận Gulistan, Dhaka, Bangladesh, đã làm 3 cảnh sát bị thương. Vụ tấn công được IS thừa nhận, gọi đây là một “Chiến dịch ở Bengal”. Một số nhà phân tích cho rằng, vụ đánh bom báo hiệu bắt đầu của nhiều hơn các cuộc tấn công ở Bangladesh, và có khả năng xảy ra ở Ấn Độ.

Vào ngày 27/5, một vụ nổ khác đã diễn ra tại khu vực Malibagh, Dhaka khiến ba người bị thương, trong đó có một sĩ quan cảnh sát. IS cũng tuyên bố thực hiện cuộc tấn công này, và cảnh sát thành phố nói rằng vụ tấn công gây chết người nhiều hơn vụ tấn công ngày 29/4.

Kể từ vụ tấn công Holey Artisan Bakery giết chết 24 người cùng với 5 kẻ khủng bố, lực lượng an ninh Bangladesh đã thực hiện việc trấn áp những người bị nghi ngờ là chiến binh, theo Nikkei. 

Chính phủ Bangladesh đã học được một số bài học quan trọng kể từ vụ Holey Artisan Bakery. Họ tin rằng, vụ tấn công tiệm bánh là một trong những liên kết tới nhóm khủng bố địa phương Neo-Jamatul Mujahedeen Bangladesh (JMB), nhóm này có khả năng có mối quan hệ với IS, kể từ 2014, theo chuyên gia Faiz Sobhan.

Cũng theo Faiz Sobhan, đối với Bangladesh và các quốc gia khác, cách tốt nhất để chống lại chủ nghĩa cực đoan và khủng bố là có các chương trình hiệu quả, lâu dài và bền vững nhằm giải quyết những bất bình ở cấp cá nhân và cộng đồng.

Giai đoạn mới của IS có thể là một mối đe dọa mạnh mẽ hơn, bởi “IS 2.0” – là chủ nghĩa khủng bố công nghệ cao với các phương thức truyền thông xã hội. Tuyên truyền của IS nhắm vào những người trẻ tuổi thông qua điện thoại di động, máy tính và máy tính bảng, kêu gọi họ chiến đấu với bất cứ ai được xem là kẻ thù. Chắc chắn điều này sẽ dẫn đến các cuộc tấn công khủng bố được thực hiện bởi các cá nhân và các nhóm độc lập, gọi là “con sói đơn độc” hoặc “bầy sói”.

Thành Minh