Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 18/8 cảnh báo Bắc Kinh, các cuộc đàm phán thương mại sẽ bị ảnh hưởng nếu Trung Quốc đàn áp biểu tình Hồng Kông. Nhiều người cho rằng ông không nên kết nối hai vấn đề này vì đó có thể là hành động can thiệp nghiêm trọng vào sự việc nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, tờ Asian Times hôm 28/8 đăng bài phân tích của một học giả cho rằng, từ góc độ nhân quyền, tuyên bố của ông Trump lại là lời cảnh báo mạnh mẽ đến Bắc Kinh, buộc chính quyền phải kiềm chế với những người biểu tình.

Vị học giả đưa ra nhận định này là Tiến sĩ Ted Gover, chuyên gia viết về châu Á và chính sách đối ngoại, đồng thời cũng là giám đốc của Chương trình quản lý bộ lạc tại Đại học Claremont ở California, Mỹ.

Theo TS Gover, bằng cách liên kết cuộc chiến thương mại với biểu tình ở Hồng Kông, Tổng thống Trump đang đưa ra một điều kiện mà có thể khiến Bắc Kinh phải cân nhắc về việc đàn áp phong trào dân chủ ở thành phố bán tự trị.

Tổng thống cũng đã đề nghị Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trực tiếp gặp gỡ người dân Hồng Kông để có phương án giải quyết tình trạng bất ổn ở đặc khu. Trong khi một số người cho rằng tuyên bố đó của ông Trump là một thách thức công khai làm mất mặt ông Tập và can thiệp vào các vấn đề nội bộ của chính quyền Bắc Kinh, TS Gover nhận định những bình luận của ông Trump đã đặt ra trách nhiệm cho nhà lãnh đạo Trung Quốc trong việc kiềm chế sử dụng bạo lực để đàn áp người biểu tình Hồng Kông.

Những phát biểu của ông Trump đưa ra trọng tâm mới trong các động thái tiếp theo của chính quyền Bắc Kinh. Cụ thể, thế giới đang theo dõi chặt chẽ cách ông Tập xử lý vấn đề này khi phong trào phản kháng đang gia tăng ở Hồng Kông. Trong hai tháng qua, các nước đã chứng kiến những người biểu tình bày tỏ sự phản đối dự luật dẫn độ của chính quyền đặc khu. Nếu được thông qua, nó sẽ cho phép chuyển nghi phạm sang Trung Quốc đại lục xét xử.

videoinfo__video3.dkn.tv||c9b8e2760__

Phong trào biểu tình khiến văn phòng liên lạc của chính phủ Trung Quốc bị phá hủy, giao thông, thương mại bị tê liệt, các cuộc đụng độ với cảnh sát thường xuyên diễn ra. Tuy nhiên, cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa điều Lực lượng Cảnh sát Vũ trang đến dập tắt sự bất ổn ở đặc khu mặc dù chính quyền Bắc Kinh đã dán nhãn cho các cuộc biểu tình là ”khủng bố” và tăng cường cho binh lính tập trận chống bạo động ở Thâm Quyến hay ra những tuyên bố cảnh báo người dân.

TS Gover bình luận, rõ ràng ông Tập không muốn hành động liều lĩnh với đặc khu tiềm năng này. Các lĩnh vực dịch vụ, thị trường tài chính và hệ thống pháp lý của Hồng Kông, tất cả đều tạo điều kiện cho dòng tiền nước ngoài đổ vào Trung Quốc sẽ bị đe dọa nếu cuộc đàn áp dữ dội diễn ra.

Ngoài ra, các doanh nghiệp nước ngoài có thể sẽ chuyển các hoạt động kinh doanh sang những thành phố châu Á khác như Singapore và Tokyo. Điều đó sẽ làm mất sự kết nối quan trọng giữa thế giới với Trung Quốc đại lục.

Ông Trump nhấn mạnh tính cấp thiết của một thỏa hiệp hòa bình và ràng buộc điều này vào đàm phán thương mại. Nó đóng vai trò như một động lực hiệu quả với vấn đề cần sự minh bạch: giải pháp chính trị giữa Bắc Kinh và Hồng Kông.

Ông Tập ngày càng nhận thức được sức ép to lớn từ Tổng thống Trump trong cuộc chiến thương mại, cũng như việc hòa giải phi bạo lực ở Hồng Kông. Theo TS. Gover, ông Tập hiểu được tác động không cân xứng của thương chiến đối với nền kinh tế nước nhà khi so sánh với Mỹ; sự ủng hộ rộng rãi của Washington với lập trường cứng rắn của ông Trump trong vấn đề Trung Quốc; và thực tế là, Tổng thống Trump đã đưa nền kinh tế Mỹ trở lại mạnh mẽ với tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp nhất trong 50 năm qua.

Nếu việc đưa điều kiện Hồng Kông vào cuộc chiến thương mại đạt được hiệu quả, thì ông Trump có thể thúc đẩy một thỏa hiệp hòa bình, giúp đặc khu tránh được “Thảm sát Thiên An Môn” mà nhiều người vẫn lo lắng, trong khi Tổng thống đứng lên vì lợi ích kinh tế của Hoa Kỳ qua quá trình này.

videoinfo__video3.dkn.tv||50949d31a__