Hơn một ngàn kiến trúc sư, các nhà bảo tồn và học giả từ khắp nơi trên thế giới hôm thứ Hai (29/4) kêu gọi Tổng thống Pháp phải thận trọng khi ông thúc đẩy kế hoạch xây dựng nhà thờ Đức Bà một cách nhanh chóng.

Vào thứ Hai (29/4), Tờ French daily Le Figaro công bố một bức thư ngỏ của 1.170 kiến trúc sư, các nhà bảo tồn và các học giả từ khắp nơi trên thế giới kêu gọi tổng thống Emmanuel Macron không nên trùng tu một cách vội vàng.

Tờ France 24 đưa tin, vị tổng thống Pháp trẻ tuổi này cam kết sẽ xây dựng lại nhà thờ trong vòng 5 năm, sau khi một trận hỏa hoạn ngọn lửa đã phá huỷ phần lớn mái nhà thành tro bụi vào ngày 15/4 vừa qua.

Trong những tuần tiếp theo, một dự luật đặc biệt đã được soạn thảo, nếu được phê duyệt – sẽ cho phép chính phủ đẩy nhanh dự án bằng cách bỏ qua luật mua sắm công và luật di sản văn hóa. Tuy nhiên, việc Tổng thống Pháp Macro cương quyết với công chúng rằng xây dựng lại Nhà thờ Đức Bà càng nhanh càng tốt đã khiến nhiều chuyên gia lo lắng.

Nhà thờ Đức Bà bị cháy nặng ở phần mái nhà. (Ảnh: chụp màn hình).

“Nhà thờ Đức Bà của Paris không chỉ là một giáo đường, và cũng không chỉ là một trong những di tích kiến trúc lớn của Châu Âu. Đó là một cột mốc trong gần 200 năm qua, là trung tâm của sự bảo vệ và giá trị đạo đức của Pháp và quốc tế trên các di tích lịch sử”, lá thư viết.

Nhà thờ đã được luật di sản văn hóa ở Pháp bảo vệ từ năm 1862. Năm 1991, UNESCO đã bổ sung bờ sông Seine bên cạnh nhà thờ Đức Bà vào Danh sách Di sản Thế giới.

Các tác giả của lá thư cảnh báo, việc lên kế hoạch trùng tu với việc gỡ bỏ một lằn ranh đỏ bảo vệ tòa nhà 850 tuổi này có thể gây ra hậu quả không thể kể xiết.

“Như ông đã nói, ngài Tổng thống, rằng ông muốn phục dựng Nhà thờ Đức Bà. Đó cũng là mong muốn của chúng tôi, nhưng khi làm như vậy, chúng ta hãy thoát khỏi những suy nghĩ phức tạp khi thảo luận chi tiết (dự án) này vì sự xuất hiện của hiệu quả” – Lá thư viết tiếp – “Chúng ta hãy lấy thời gian để đánh giá. Các bộ phận điều hành phải lắng nghe các chuyên gia. Pháp là quê hương của một số chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này”.

Vấn đề trọng tâm của bức thư là gì?

Một trong những người ký tên trong bức thư, Étienne Hamon, giáo sư Lịch sử Nghệ thuật Trung cổ tại Đại học Lille, phía bắc nước Pháp – đã đặt câu hỏi về sự cần thiết của việc soạn thảo một dự luật đặc biệt để tăng tốc công việc phục dựng lại nhà thờ.

“Chúng ta đã trải qua những kết cục thê thảm tương tự như vậy nhiều lần trong lịch sử và trước đây chúng ta chưa bao giờ cần một dự luật đặc biệt. Đã có những quy trình được xây dựng tốt có thể được ứng dụng cho các tình huống như thế này”, ông nói với France 24.

Hamon cho biết việc gấp rút xây dựng lại nhà thờ Đức Bà đã đặt ra một số rủi ro lớn. Đầu tiên là các chuyên gia sẽ không có đủ thời gian để đánh giá đầy đủ thiệt hại lâu dài những hư hỏng trong thời gian tới.

Hình ảnh các công nhân trùng tu Nhà thờ Đức Bà. (Ảnh: chụp màn hình).

Thứ hai là người giám sát sẽ phải gắng sức để hợp tác với tất cả các chuyên gia cần thiết khác khi khôi phục và xây dựng lại nhà thờ.

“Khảo sát một di tích thời trung cổ là công việc của hàng tá chuyên gia khác nhau. Bạn phải tập hợp những người này lại với nhau để hiểu họ có thể mang tới những gì, bởi vì một tòa nhà như thế này thì phức tạp đến nỗi không có cá nhân nào có đầy đủ chuyên môn cần thiết”, ông Hamon nói.

Khía cạnh khác chính là chất lượng, “Từ quan điểm khảo cổ học … Một trong những rủi ro của việc vội vã là bạn không thể đảm bảo tính ổn định của công việc”, Hamon tiếp lời, “Xây dựng một di tích là điều có thể thực hiện nhanh chóng. Khôi phục một di tích là điều vô cùng phức tạp”.

Tuy nhiên, không phải tất cả các chuyên gia đều cho rằng thời hạn 5 năm của Tổng thống Macron là ý tưởng không tốt.

“Bức thư ngỏ này đe dọa làm chậm hệ thống và khiến mọi thứ đi theo đường vòng. Tôi đồng ý nguyên tắc: thời gian cần thiết để thẩm định sẽ khá dài và không nên bỏ qua. Nhưng điều đó không có nghĩa là các quyết sách chính trị khác đươc ban hành cùng thời điểm”, Hervé Cazelles, một kiến trúc sư di sản văn hóa Pháp, nói với France 24.

Cazelles, người đã khôi phục hơn 20 di tích lịch sử, nói rằng mối quan tâm cơ bản là chính phủ sẽ thay đổi diện mạo của Nhà thờ Đức Bà bằng cách làm cho nó hiện đại hơn.

“Nỗi lo sợ là họ xây dựng một cái gì đó đương đại. Đó là những gì mà những dòng thư này đang nói”, Cazelles nói.

Mỹ Khúc

Xem thêm: