Vào tháng 8, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố sẽ tổ chức “Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Dân chủ” vào tháng 12, mời các nhà lãnh đạo của nhiều nước tham gia trực tuyến. Và trong những ngày gần đây, ông Biden đã liên tiếp gửi lời mời tới các nhà lãnh đạo của nhiều nước tới tham dự. Về vấn đề này, cả ĐCSTQ và Bộ Ngoại giao Nga đều gay gắt lên án Hoa Kỳ.

Theo truyền thông, khi ông Biden công bố tin này vào tháng 8, ông không nói rõ những quốc gia nào sẽ được mời, và những quốc gia nào đáp ứng định nghĩa “nhà lãnh đạo dân chủ” cũng đã trở thành tâm điểm của đồn đoán. Theo tạp chí “Foreign Policy”, các quốc gia được mời sẽ bao gồm Ba Lan, Mexico và Philippines. Trước đó, Ngoại trưởng Blinken đã tuyên bố sẽ mời Đài Loan tham gia Hội nghị Thượng đỉnh. Những người quen thuộc với Tòa Bạch Ốc cũng tiết lộ rằng danh sách mời sẽ dựa trên nguyên tắc bao trùm, cho thấy một số quốc gia có nghi ngờ về hệ thống dân chủ cũng có thể được mời.

Phân tích sau đó chỉ ra rằng “Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Dân chủ” được coi là một trong những nỗ lực của ông Biden nhằm tập hợp liên minh chống lại chế độ độc tài.

Đối mặt với một động thái khác của chính quyền Biden, một số quốc gia đã thấy khó chịu. Dưới sự chỉ đạo của cái gọi là tư tưởng “quá trình dân chủ toàn vẹn” của Tổng Bí thư ĐCSTQ Tập Cận Bình, ngày 19/10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân đã lên án nghiêm khắc cái mà ông gọi là “tham vọng lang sói” của chính quyền Mỹ. Ông chỉ trích Mỹ đã không sử dụng hào quang dân chủ để che giấu các vấn đề trong chính quyền của mình, để người dân của họ phải trả giá đắt vì sự phân biệt chủng tộc, sự giằng xé xã hội và sự chia rẽ giữa người giàu và người nghèo. Ông Uông nói rằng nếu các vị sử dụng ngọn cờ dân chủ để kích động sự ghẻ lạnh, chia rẽ và đối đầu, nó sẽ chà đạp và phản bội tinh thần dân chủ và các giá trị dân chủ, và sẽ chỉ mang lại bất ổn và hỗn loạn cho thế giới.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đề xuất tăng cường điều phối và hợp tác toàn cầu trên cơ sở quan hệ quốc tế dựa trên Hiến chương Liên hợp quốc. Ông chỉ ra rằng điều cấp bách trong thế giới ngày nay không phải là triệu tập cái gọi là Hội nghị Thượng đỉnh dân chủ, cũng như thành lập một liên minh các nước dân chủ.

Còn về phía Nga, ngay từ cuối tháng 9, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã công khai chỉ trích Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Dân chủ trong một bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Ông nói rằng chính quyền Washington đang phân biệt “chúng tôi” với “họ” bằng cách sàng lọc những người tham dự.

Ông Biden hiện đã tổ chức hai Hội nghị Thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo tại Tòa Bạch Ốc, một là Hội nghị Thượng đỉnh về khí hậu trực tuyến vào cuối tháng 3, khi ông Putin và ông Tập Cận Bình đều tham dự và phát biểu. Cuộc còn lại là Hội nghị Thượng đỉnh lãnh đạo Bộ tứ Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương vào cuối tháng 9, nơi họ lần đầu tiên đứng chung sân khấu với Thủ tướng Ấn Độ Modi, cựu Thủ tướng Nhật Bản Suga và Thủ tướng Australia Morrison.

Tuy nhiên, cựu Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đã chỉ trích chính sách Trung Quốc của chính quyền ông Biden trong một cuộc phỏng vấn độc quyền gần đây. Ông cho rằng chính quyền ông Biden đã bộc lộ “điểm yếu” của Hoa Kỳ trong các chính sách của họ ở Đài Loan, Trung Quốc, Afghanistan và Iran.

Ông Pompeo chỉ ra rằng chính quyền ông Trump đã nói rõ rằng họ ủng hộ Đài Loan và sẵn sàng giúp đỡ người dân Đài Loan chống lại chính quyền Bắc Kinh, để Bắc Kinh biết rõ rằng việc sử dụng vũ lực chống lại Đài Loan là quá tốn kém, nhưng chính quyền ông Biden đã không làm như vậy.

Và gần đây, thông tin được tiết lộ rằng “Tên lửa siêu thanh được Trung Quốc bắn thử vào tháng 8” cho thấy công nghệ liên quan tiên tiến hơn nhiều so với những gì Hoa Kỳ đã tưởng tượng. Chính phủ Hoa Kỳ không trực tiếp xác nhận báo cáo này, chỉ nói rằng Hoa Kỳ “hoan nghênh”. Ông Pompeo nói: “Chính quyền Biden nói rằng họ hoan nghênh sự cạnh tranh gay gắt”. Ông Pompeo cho rằng đây không phải là một cách phản ứng đối với ĐCSTQ. ĐCSTQ không phải là đối thủ, mà là kẻ thù, và họ đã cho thấy rằng họ muốn cả thế giới trở thành một thế giới theo chế độ chính trị như Trung Quốc”.