Một ủy ban của Quốc hội Philippines hôm 8/3 đã có một bước đi được cho là tiền đề để buộc tội thủ lĩnh ngành tư pháp nước này, người thường xuyên xung đột với Tổng thống Rodrigo Duterte, tờ Nikkei đưa tin.

Với 38 phiếu thuận và 2 phiếu chống, Ủy ban Tư pháp của Hạ viện đã thông qua cơ sở để luận tội Chánh án Tòa án Tối cao Maria Lourdes Sereno với cáo buộc tham nhũng và vi phạm hiến pháp vì không kê khai tài sản và có các quyết định đơn phương tại Tòa án Tối cao.

Nhà lãnh đạo đa số của Hạ viện, ông Rodolfo Farinas, nói Quốc hội sẽ dành thời gian soạn thảo đơn luận tội trước khi đưa ra bỏ phiếu toàn thể.

Hạ viện cần một phần ba trong số 292 thành viên thông qua để luận tội bà Sereno và chuyển vụ việc sang Thượng viện, sau đó sẽ chuyển thành tòa án luận tội và phế truất. Quốc hội sẽ có thời gian cho đến tháng 10 để thông qua vụ việc.

Bà Sereno đã phủ nhận cáo buộc và từ chối xuất hiện trước ủy ban, nói sẽ tự bảo vệ mình tại Thượng viện.

“Tôi sẽ không bỏ cuộc. Tôi vẫn còn cơ hội trong tòa án luận tội ở Thượng viện”, bà Sereno nói với một nhóm các nữ thẩm phán hôm thứ Năm 8/3.

Trong khi đó, bà Sereno phải đối mặt với việc bị Toà án Tối cao bãi nhiệm sau khi luật sư chính của chính phủ tìm cách khiến việc bổ nhiệm bà không có hiệu lực với lý do không đủ tiêu chuẩn.

Bà Sereno đã đứng lên chống lại Tổng thống Duterte kể từ khi ông nhậm chức. Năm 2016, bà Sereno nói với ông Duterte trong một bức thư rằng các thẩm phán có tên trong danh sách buôn ma túy (narco-list) do ông Duterte đưa ra hoàn toàn trong sạch. Ông Duterte khiển trách bà Sereno, nói bà đang can thiệp vào công việc của mình.

Hôm thứ Tư (7/3), bà Sereno đã chỉ trích chính phủ là độc tài, nhưng không đề cập đến ông Duterte.

“Nhà nước hiện nay của chúng ta là nơi những kẻ thù của luật lệ chiếm ưu thế, nơi đầy rẫy quấy nhiễu, hăm dọa và khủng bố, nơi các phím tắt thích hợp hơn là tuân thủ các cam kết về quyền con người của hiến pháp, bao gồm cả việc từ chối tiến trình theo đúng trình tự”, bà Sereno nói.

“Sự thô thiển, bao gồm việc ngược đãi phụ nữ, hơn là sự lịch thiệp, đánh dấu ngôn ngữ của chính phủ”, bà nói thêm.

Bà Sereno cũng đã bỏ phiếu chống lại các chính sách ông Duterte trình lên Tòa án Tối cao, bao gồm việc tuyên bố thiết quân luật ở miền Nam Philippines để dẹp bỏ cuộc nổi dậy của nhóm khủng bố liên quan IS, cũng như nghi lễ chôn cất như một anh hùng đối với Ferdinand Marcos, cựu tổng thống kiêm nhà độc tài trước đây của đất nước.

Ông Duterte đã phủ nhận việc dính líu vào âm mưu lật đổ bà Sereno, nói rằng ông không can thiệp vào việc của ngành tư pháp. Nhưng hồi năm ngoái, ông từng cho biết muốn bà Sereno và người đứng đầu cơ quan chống tham nhũng của nước này bị luận tội, vì đã làm “mất thể diện” của chính phủ.

Ông Duterte đã cáo buộc bà Sereno âm mưu với phe đối lập để lật đổ ông. Người phát ngôn của tổng thống, Harry Roque, đã hối thúc bà Sereno từ chức “để cứu vãn ngành tư pháp khỏi những thiệt hại thêm nữa”.

Các đồng nghiệp của bà Sereno đã bắt buộc vị thẩm phán cao nhất phải nghỉ phép vô hạn bắt đầu từ ngày 1/3. Bà nói bà sẽ dành thời gian nghỉ này để chuẩn bị cho phiên xử dự kiến tại Thượng viện.

Cựu Tổng thống Benigno Aquino đã bổ nhiệm bà Sereno, 57 tuổi, vào năm 2012, giúp bà trở thành một trong những Chánh án Tòa án Tối cao trẻ tuổi nhất trong lịch sử nước này. Bà dự kiến ​​sẽ phục vụ đến năm 2030, khi bước sang tuổi 70.

Tuy nhiên,  bà Sereno đang phải đối mặt với một số phận tương tự như người tiền nhiệm của mình, Renato Corona, người đã bị trục xuất khỏi văn phòng sau một phiên xét xử trước Thượng viện.

Đại biểu Arlene Bag-ao, một trong hai nhà bất đồng chính kiến ​​trong cuộc bỏ phiếu của Quốc hội, nói rằng việc luận tội là một quá trình hiến pháp được bảo đảm, nhưng đã cảnh báo về việc tiến hành các vụ luận tội thiếu cơ sở.

Baggo nói: “Có một sự thiên vị rõ ràng trong việc thu thập bằng chứng. Các yêu cầu quy trình dân chủ cần phải được tuân thủ”.

Nam Thiên