Tóm tắt bài viết

  • Truyền thông Hàn Quốc và Triều Tiên đồng loạt đưa tin về hội nghị thượng đỉnh liên Triều.
  • Những điểm khác biệt giữa thỏa thuận phi hạt nhân hóa lần này và những thỏa thuận mà Triều Tiên đã kí trước kia.
  • Người dân Hàn Quốc vừa ủng hộ vừa hoài nghi về thỏa thuận lần này của Triều TIên.

Sau 65 năm sống trong tình trạng căng thẳng chiến tranh mà đã phát triển thành một cuộc xung đột thực sự, người dân Bắc Hàn và Nam Hàn thức dậy vào sáng thứ Bảy (28/04) với một viễn cảnh khó tin: Không lẽ cuối cùng hai miền cũng đạt được hòa bình thật sự?

Báo chí ở Hàn Quốc và – đáng kinh ngạc là ở cả Triều Tiên – đều tràn ngập hình ảnh về Tổng thống Moon Jae In của Hàn Quốc và Kim Jong Un của Triều Tiên gặp nhau tại biên giới chia cắt hai miền của bán đảo.

“Không còn chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên, phi hạt nhân hóa hoàn toàn, chính thức chấm dứt chiến tranh Triều Tiên năm nay”, tờ Shinmun Seoul đưa tin sáng hôm thứ Bảy (28/04), tóm tắt những điểm chính của tuyên bố mà ông Moon Jae In và ông Kim Jong Un đã ký kết sau cuộc họp lịch sử hôm thứ Sáu (27/04).

Ở Bình Nhưỡng, Rodong Sinmun, kênh phát ngôn chính của Đảng Lao động cầm quyền và một tờ báo không mấy nhanh nhạy với những tin tức nóng hổi, dành hẳn bốn trang cho hội nghị thượng đỉnh lần này, với những bức ảnh đầy màu sắc.

“Hội nghị thượng đỉnh lịch sử mở ra lịch sử hòa giải, hòa bình và thịnh vượng quốc gia”, tờ báo tuyên bố.

Đài truyền hình Trung ương Triều Tiên đã cử phát thanh viên nổi tiếng, Ri Chun Hee, đọc tin tức về thỏa thuận, hoàn thành chỉ nửa giờ sau khi có hình ảnh từ hội nghị. Bà thậm chí còn thốt lên những từ như “phi hạt nhân hóa hoàn toàn”.

Điều đó gửi một thông điệp mạnh mẽ đến người dân Triều Tiên: Đây là một quá trình mà ông Kim bỏ tâm huyết vào. Nó cũng gửi một thông điệp mạnh mẽ đến những người hoài nghi ở thế giới bên ngoài rằng lần này có thể, sẽ khác hẳn.

Điều tương tự đã xảy ra trước đây.

Cũng một việc như thế đã xảy ra vào năm 1992, khi Triều Tiên ký một thỏa thuận phi hạt nhân hóa với Hàn Quốc. Một lần nữa vào năm 1994, khi Triều Tiên ký một thỏa thuận phi hạt nhân hóa với Hoa Kỳ. Và vào năm 2005, khi Triều Tiên ký thỏa thuận phi hạt nhân hóa với bốn nước láng giềng và Hoa Kỳ. Và rồi đến năm 2012, khi Triều Tiên ký một thỏa thuận nữa với Hoa Kỳ.

Triều Tiên chưa bao giờ tuân theo bất kỳ thỏa thuận nào của mình.

Vì vậy, có lẽ hành động khôn ngoan nhất là đặt cược rằng nó sẽ không tuân thủ thỏa thuận lần này.

Thật vậy, tại sao ông Kim Jong Un, người kế thừa 34 tuổi của triều đại này, từ bỏ một chương trình gắn bó chặt chẽ với quyền lãnh đạo của ông ta và sự an toàn của chính mình?

Nhưng thỏa thuận lần này có đủ điểm khác biệt để khoan hãy hoài nghi.

Thứ nhất là, ông Kim Jong Un là một nhà lãnh đạo rất khác với cha mình. Ông ta là một người hướng ngoại, người không ngại tạo ra những quyết định táo bạo, cho dù đó là bắn một tên lửa đạn đạo liên lục địa vào ngày 4 tháng 7 hay là đột nhiên mời vị tổng thống Hàn Quốc bước qua biên giới Triều Tiên với ông, như ông Kim đã làm với ông Moon vào thứ Sáu (27/04).

Ông Kim gọi Hàn Quốc bằng tên chính thức và Triều Tiên bằng tên tiếng Hàn Quốc – cử chỉ ngôn ngữ nói lên mong muốn tạo ra thiện chí. Ông thậm chí còn thừa nhận rằng đường xá và đường sắt ở Triều Tiên kém xa so với Hàn Quốc, rằng một số người Triều Tiên đã đào thoát và người Hàn Quốc đã chết trong những năm gần đây vì các vụ tấn công của Triều Tiên. Đây là sự thừa nhận rất đáng kể nếu theo các tiêu chuẩn của Triều Tiên.

Thứ nữa là, quy tắc của ông Kim giờ đây trùng khớp với vị Tổng thống Hàn Quốc hiện cực kỳ nổi tiếng – xếp hạng của ông Moon vẫn còn trong mức 70, điều chưa từng có đối với tổng thống đã 1 năm tại nhiệm – người được bầu với nhiệm vụ kết nối với Triều Tiên.

Và sau đó là yếu tố táo bạo và quyết đoán của Tổng thống Trump. 

Muốn đạt được một thỏa thuận phi hạt nhân hóa như Tổng thống Trump mong muốn thì hơi khó, nhưng ít ra việc đóng băng các chương trình hạt nhân của Triều Tiên cũng coi như là có tiến triển so với hoạt động leo thang quân sự năm ngoái.

Sự kết hợp các yếu tố này đã làm lung lay sự lãnh cảm của người dân Hàn Quốc.

Sau hội nghị thượng đỉnh, mọi người ở Hàn Quốc xếp hàng để ăn mì kiều mạch lạnh – một món đặc sản của Triều Tiên, cũng là món quà của ông Kim dành cho bữa tối hội nghị hôm tối thứ Sáu (27/4) – và xem những cảnh ông Moon và ôngKim trên TV và điện thoại thông minh được phát đi phát lại.

Ngay cả một số người không xem các chương trình phát sóng từ hội nghị thượng đỉnh cũng tìm thấy lí do hy vọng.

“Tôi chưa hoàn thành nghĩa vụ quân sự của mình, vì vậy tuyên bố chấm dứt chiến tranh khiến tôi rất chú ý”, Lee Lu-da, một sinh viên đại học 24 tuổi ở Seoul cho biết. Tất cả những người đàn ông Hàn Quốc phải hoàn thành ít nhất 21 tháng nghĩa vụ quân sự bắt buộc trước khi họ bước sang tuổi 30, một sự phản ánh thực tế rằng Hàn Quốc vẫn còn chiến tranh với miền Bắc.

“Sau tuyên bố vào ngày thứ Sáu (27/04), tôi thận trọng lạc quan rằng thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự có thể được rút ngắn”, anh nói hôm thứ Bảy (28/04).

Một người trẻ tuổi khác, chỉ đủ lớn để nhớ hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của Hàn Quốc vào năm 2000, cảm thấy sự kiện hôm thứ Sáu (27/04) vô cùng xúc động, mặc dù anh không phải là một fan hâm mộ lớn của ông Moon.

“Bố tôi nói với tôi rằng tôi sẽ sống ở một Hàn Quốc thống nhất khi tôi lớn lên”, Sun Seung-bum, 25 tuổi, hiện đang học thi cho kỳ thi dân sự cho biết. “Tất nhiên, điều đó đã không xảy ra, và tôi cũng không có nhiều hy vọng cho hội nghị thượng đỉnh lần này”, anh nói. “Nhưng khi tôi nhìn thấy cái bắt tay giữa ông Moon và ông Kim, tôi thấy nó khá xúc động. Và những từ như ‘hòa bình’ và ‘kết thúc chiến tranh’ làm một người đầy hoài nghi như tôi cũng phải rung động. ”

Tất nhiên, có rất nhiều người ở Hàn Quốc chỉ trích thỏa thuận là quá mơ hồ.

Vài trăm người bảo thủ vẫy cờ Hàn Quốc và Mỹ đã đổ ra các đường phố ở trung tâm Seoul vào thứ bảy (28/04) để phản đối thỏa thuận, và các chính trị gia bảo thủ cũng phản đối nó.

“Hội nghị thượng đỉnh liên Triều là một thỏa thuận hòa bình giả tạo”, Hong Joon-pyo, người đứng đầu Đảng Tự do Hàn Quốc, đã viết trên Facebook, chỉ trích sự mơ hồ của điều khoản về phi nhân hóa nói riêng. “Ông Moon chỉ lấy nguyên văn từ Kim Jong Un để ra tuyên bố này”.

Nhưng việc ký một hiệp ước hòa bình là điều có thể thực sự xảy ra – ít nhất là vì Tổng thống Trump đã nhiều lần nói rằng ông ủng hộ ý tưởng này.

Trong thỏa thuận của họ, bao gồm một tham chiếu đến vấn đề phi hạt nhân hóa, ông Moon và ông Kim nói rằng họ sẽ “tích cực hợp tác để thiết lập một chế độ hòa bình vĩnh viễn và vững chắc trên bán đảo Triều Tiên”.

“Kết thúc tình trạng đình chiến bất ổn hiện tại và thiết lập một chế độ hòa bình mạnh mẽ trên bán đảo Triều Tiên là một nhiệm vụ lịch sử mà không thể trì hoãn thêm nữa”, theo tuyên bố về thỏa thuận.

Thanh Bình