Người thiểu số Duy Ngô Nhĩ ở Trung Quốc đang được chuyển từ nhà và các trại giam tập thể vào các nhà máy để làm việc cho các nhà cung cấp của các công ty đa quốc gia bao gồm cả Apple và Huawei.

Theo báo cáo được công bố vào ngày 1/3 của Viện Chính sách chiến lược Úc (ASPI), hơn 80.000 người Duy Ngô Nhĩ và cựu tù nhân từ vùng Tân Cương, miền tây bắc Trung Quốc đã phải làm việc cho các nhà cung cấp của các công ty đa quốc gia sản xuất thiết bị điện tử, dệt may, và tự động hóa.

“Ít nhất 83 công ty đa quốc gia Trung Quốc và nước ngoài được biết là đã hưởng lợi từ cưỡng bức lao động người Duy Ngô Nhĩ theo chương trình chuyển giao lao động do nhà nước bảo trợ”, ASPI cho biết.

Báo cáo cũng nêu tên 27 nhà máy ở 9 tỉnh của Trung Quốc được hưởng lợi kể từ khi cuộc đàn áp người thiểu số Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi bắt đầu vào đầu năm 2017.

Kể từ năm 2017, chính phủ Trung Quốc đã giam giữ khoảng 1,8 triệu người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ. Trong khi Bắc Kinh nói rằng một số đã được tự do, thì thực tế nhiều người đã bị đưa đến làm việc trong các nhà máy trên khắp Trung Quốc như một phần của các chương trình chuyển giao lao động do chính phủ tổ chức. Các chương trình cũng bao gồm các cá nhân trước đây chưa bị giam giữ.

Theo báo cáo của viện ASPI, những người lao động Duy Ngô Nhĩ bị chuyển đến các nhà máy đều phải chịu “đào tạo ý thức hệ ngoài giờ làm việc, bị giám sát liên tục và bị cấm tham gia vào các hoạt động tôn giáo”.

Cơ quan nghiên cứu đã đưa ra kết luận bằng cách tham khảo chéo các phương tiện truyền thông nhà nước và các báo cáo của chính quyền Trung Quốc về các dự án chuyển giao lao động Tân Cương cho các thương hiệu quốc tế, cũng như các tập đoàn lớn của nước này.

Các nhà máy liên quan đến chuyển giao lao động Tân Cương trải dài đến tận Nam Xương, một thành phố ở miền nam Trung Quốc, nơi có nhà cung cấp công nghệ O-Film của Apple. O-Film cũng cho biết họ cung cấp cho Huawei và các công ty đa quốc gia khác các thành phần máy ảnh và màn hình cảm ứng.

Truyền thông địa phương ở miền nam Tân Cương cho biết, trong năm 2017, 700 công nhân đã được chuyển đến nhà máy Giang Tây của O-Film. Mặc dù các phương tiện truyền thông địa phương không đề cập đến họ là những người bị giam giữ, nhưng lại mô tả chương trình chuyển giao công việc nhằm mục đích “dần dần thay đổi ý tưởng của họ, để họ trở thành … những người sẽ được hiểu lòng tốt và cảm thấy biết ơn đối với chính quyền”. Cụm từ này gợi nhớ đến phát biểu chính thức của Bắc Kinh rằng mục đích của các trại giam tập thể ở Tân Cương là “cải tạo” hoặc thay đổi ý thức hệ.

Được yêu cầu bình luận về những phát hiện này, người phát ngôn của Apple đã nhắc lại một tuyên bố trước đây được đưa ra cho tờ Washington Post: “Apple luôn đảm bảo rằng tất cả mọi người trong chuỗi cung ứng của chúng tôi được đối xử với nhân phẩm và sự tôn trọng mà họ xứng đáng. Chúng tôi chưa thấy báo cáo này nhưng chúng tôi hợp tác chặt chẽ với tất cả các nhà cung cấp để đảm bảo các tiêu chuẩn cao của chúng tôi được duy trì”.

Trong khi đó, tập đoàn Huawei từ chối bình luận.

Theo Nikkei Asian Reviews
Vanessa Đỗ dịch và biên tập