Bà Wang Tingyo buồn bã chỉ tay vào khoảng không phía đầu giường của bà, nơi chiếc quan tài của bà từng đặt ở đó. Đó là một cỗ áo trong cặp quan tài mà bà và chồng đã mua cách đây khoảng 20 năm, khi cả hai người sang tuổi 60, theo Economist.

Sau khi chồng bà qua đời, chiếc áo quan của bà vẫn được lưu giữ trên mái hiên của ngôi nhà nhỏ của hai ông bà để sẵn sàng cho ngày nào đó mà thi hài của bà được chôn cất trên một sườn đồi gần đó.

Nhưng một vài tháng trước, các quan chức đã vào nhà của người dân 81 tuổi và khiêng chiếc quan tài đi. Bà nói rằng, 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,4 triệu) mà họ đưa lại cho bà bằng một nửa thậm chí chỉ bằng một phần ba giá trị của cỗ áo.

Những người hàng xóm trong làng đã chia sẻ nỗi đau khổ của bà Wang. Họ là những dân cư sinh sống trong một ngôi làng ở vùng biên giới với những đồng lúa xanh mơn mởn ở Shangrao, thuộc phía đông nam tỉnh Giang Tây.

Họ nói rằng các quan chức vào mùa hè này đã đi tới từng ngôi nhà một để thu thập những chiếc quan tài mà những người già cả đã mua và để dự phòng, như thói quen lệ thường của các cư dân ở vùng nông thôn. Các quan chức đã chất đống những cỗ quan tài và đã nghiền nát chúng bằng một máy đào đất. Họ tuyên bố rằng, những chiếc quan tài bị thiêu rụi có thể sản sinh ra sức mạnh.

Bài báo của tờ The Ecomonist. (Ảnh chụp màn hình)

Truyền thông nhà nước nói rằng, người dân trong làng đã sẵn lòng trao lại cho chính quyền những chiếc áo quan của họ. Người dân địa phương phản đối điều này. “Người dân bị xúc phạm”, một người nói.

Các quan chức ở miền đông nam Trung Quốc đã được lệnh phải kiểm duyệt việc thực thi chính sách “không chôn cất” của họ, tờ The Guardian cho biết, sau một video lưu hành cho thấy cảnh tượng những người dân làng già cả khóc lóc khi quan tài của họ chuẩn bị cho an nghỉ bị lôi ra khỏi nhà và bị phá hủy.

Tỉnh Giang Tây đã kêu gọi cải cách tang lễ trên quy mô lớn, bao gồm loại bỏ hình thức chôn cất dưới lòng đất như truyền thống và thay thế loại hình này bằng cách hỏa táng để tiết kiệm không gian.

Ở nông thôn Trung Quốc, các gia đình có thể lưu giữ trong nhiều năm bằng cách mua những chiếc quan tài đóng mộc chất lượng cao để dành cho người thân. Những chiếc quan tài thường được cất giữ trong nhà và được cho là mang lại may mắn cùng tuổi thọ. Dân làng đã ngăn chặn các quan chức bằng việc vào nằm trong các quan tài. Hàng đống quan tài xếp hàng trên một con đường để chờ bị nghiền nát bởi máy xúc

Bài báo của tờ The Guardian. (Ảnh chụp màn hình)

Trong video, các quan chức xuất hiện và kéo một người nằm trong cỗ quan ra, trong khi những người khác quỳ xuống đất khóc. Video và hình ảnh của các quan chức ở Giang Tây đã lấy đi những cỗ áo quan khỏi những cư dân chủ yếu là những người già đang trong sự quẫn trí – đã nhanh chóng lan tỏa và bị lên án khắp đất nước.

Sau đó, bộ phận dân cư của Giang Tây, đã đưa ra một thông báo nói rằng một số quan chức cấp quận đã thực hiện những hành động cực đoan làm tổn thương cảm xúc người dân, và kêu gọi các quan chức có cách tiếp cận chín chắn hơn và chậm rãi hơn để “tôn trọng người đã khuất, làm nguôi lòng người sống”.

Trong nhiều thập niên, các nhà chức trách đã cố gắng với nhiều cách khác nhau để thuyết phục cư dân chuyển cách thức chôn cất trên đất. Tờ The Guardian viết rằng, cựu Tổng bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông gọi cách thức tang lễ theo truyền thống là “mê tín phong kiến”, và trong năm 1956 đã kêu gọi chuyển đổi mai táng thành hỏa táng đối với người qua đời. Nhưng chính sách này bị mắc kẹt. Bởi bản thân ông Mao được ướp xác, thi hài ông được lưu trữ trong một lăng mộ ở trung tâm Bắc Kinh. Để đối phó với tình trạng quá tải nghĩa trang, chính quyền địa phương đã cố gắng thúc đẩy hỏa táng, hải táng, cây táng, hoặc chôn theo thế đứng.

Những nỗ lực của chính phủ để thúc đẩy chôn cất hình thức hỏa táng trước đó đã gây ra thảm họa, vào năm 2014, khi tỉnh An Huy đưa ra thời hạn cho việc sử dụng hình thức hỏa táng, thì có 6 người già đã tự sát ngay trước thời hạn.

Chính tờ Nhật báo Nhân dân của Trung Quốc cũng cho biết, việc thực thi cải cách tang lễ của tỉnh Giang Tây là “vô lễ”. Nó cũng cảnh báo sự việc cải cách này gợi lại những thảm họa trước đây như Đại nhảy vọt vào cuối những năm 1950 nhằm cải cách nông thôn dẫn đến nạn đói quy mô lớn.

Ảnh chụp màn hình bài báo của tờ báo Trung Quốc nói việc chính quyền Giang Tây cải cách tang lễ. (Ảnh: m.people.cn)

Nhiều người đã lên tiếng bảo vệ nghi thức tang lễ theo truyền thống phổ biến ở nông thôn Trung Quốc.

“Văn hóa truyền thống của người Trung Hoa là thờ cúng tổ tiên. Tổ tiên và con cháu của họ tạo thành một cộng động cùng có lợi”, Zou Zhendong, một nhà sử học và dạy ở Đại học Hạ Môn nói về phong tục của các gia đình kính ngưỡng tổ tiên của họ để có phúc lành.

Bất chấp những chỉ trích, tỉnh Giang Tây vẫn đang tiếp tục với các cải cách tang lễ. Người dân đã được yêu cầu tự nguyện từ bỏ quan tài, và sẽ nhận được 2.000 nhân dân tệ bồi thường. Theo truyền thông địa phương, hơn 5.800 quan tài từ 24 ngôi làng hoặc thị trấn đã được thu gom.

Tử Đằng

Xem thêm:

Từ Khóa: Thể Loại: Hồ sơ Thế giới