Có thiên chức làm mẹ, chị em nào cũng hi vọng có được một thai kỳ khỏe mạnh và “mẹ tròn con vuông” vào lúc sinh nở. Muốn vậy, bạn không thể phó mặc hoàn toàn cho bác sĩ, mà cần biết rằng chính bản thân mới là người quyết định. Thực ra, chỉ một chút thay đổi trong tinh thần, lối sống của mẹ sẽ tác động ngay đến sức khỏe của bé. Chuyên gia của Thời báo Đại Kỷ Nguyên sẽ gửi tới bạn những kiến thức cơ bản nhất từ lúc chuẩn bị mang thai, khi mang bầu… đến tận lúc sinh và sau đó qua loạt bài về thai kỳ cùng các vấn đề liên quan này. Mời các bạn đón đọc!

Trọn bộ: Thai kỳ trọn vẹn

Có thai không chỉ là hạnh phúc riêng của người làm mẹ mà còn là niềm vui chung của cả gia đình. Để có một sức khỏe toàn diện cho mẹ và thai nhi thì sự hỗ trợ từ các ông bố cũng rất quan trọng. Khi có thai, người phụ nữ sẽ nhạy cảm và dễ bị suy nghĩ tiêu cực từ những tác động bên ngoài. Hơn nữa, những thói quen không tốt của các ông chồng như hút thuốc cũng có thể có ảnh hưởng xấu cho thai nhi. Bài viết kỳ này sẽ cung cấp những kiến thức cần thiết cho ông bố để hỗ trợ tốt hơn cho vợ và đứa con sắp chào đời.

Tầm quan trọng của người chồng đối với vợ đang mang thai

Phụ nữ nhận được sự hỗ trợ từ chồng khi có thai dễ bỏ được những thói quen xấu và có sức khỏe tốt hơn. Em bé sinh ra từ những bà mẹ này cũng khỏe mạnh hơn, ít các biến chứng như sinh non và những vấn đề về phát triển hơn. Những phụ nữ này cũng ít bị căng thẳng và lo lắng hơn sau sinh. Người chồng có thể chủ động tự tìm hiểu kiến thức về mang thai, cùng vợ đi thăm khám với bác sĩ và xây dựng lối sống lành mạnh.

Thời gian kéo dài của một thai kỳ, ngày dự sinh và những biến đổi của phụ nữ

Người chồng nên biết thời gian kéo dài một thai kỳ và những biến đổi của người vợ trong giai đoạn này. (Ảnh: votinteresno.ru)

Một thai kỳ bình thường kéo dài 40 tuần kể từ ngày có kinh đầu tiên của chu kỳ kinh cuối cùng. Thai kỳ được chia làm 3 giai đoạn: 3 tháng đầu, 3 tháng giữa và 3 tháng cuối.

Ngày em bé ước tính sẽ được sinh ra gọi là ngày dự sinh, dựa vào ngày đầu tiên của chu kỳ kinh cuối cùng hoặc theo siêu âm. Cả hai phương pháp này sẽ được dùng để tính ra ngày chính xác nhất. Nhưng bạn hãy nhớ rằng, chỉ có khoảng 1 trong 20 phụ nữ sẽ sinh đúng vào ngày đã được dự đoán.

Những biến đổi của phụ nữ trong 3 tháng đầu thai kỳ

Một số thai phụ sẽ có biểu hiện ốm nghén tỏng giai đoạn này. (Ảnh: nld.com.vn)

Trong khoảng 3 tháng đầu tiên (13 tuần đầu) hầu hết phụ nữ cần nghỉ ngơi nhiều hơn bình thường. Một số người sẽ có triệu chứng buồn nôn và nôn, được gọi là “ốm nghén” hoặc “thai hành”. Trong giai đoạn này phụ nữ dễ có thay đổi cảm xúc, tính khí lên xuống thất thường. Người chồng hãy lắng nghe và hỗ trợ người vợ của mình.

Những biến đổi của phụ nữ trong 3 tháng giữa thai kỳ

Ba tháng giữa thai kỳ (từ tuần 14 – 27) là thời gian thấy dễ chịu nhất đối với hầu hết các phụ nữ có thai. Lúc này bụng của bà mẹ đã to lên, nhìn rõ hơn. Họ cũng cảm thấy khỏe hơn, có nhiều năng lượng hơn, ốm nghén (thai hành) không còn nữa. Bà mẹ bắt đầu cảm thấy em bé chuyển động trong bụng, sự kiện này thường xuất hiện ở tuần thứ 20, đôi khi có thể sớm hoặc muộn hơn.

Hai vợ chồng nên cùng tham gia lớp học chăm sóc trước sinh. (Ảnh: BirthDreams.co.uk)

Cả hai vợ chồng nên tham gia lớp học chăm sóc trước sinh ở bệnh viện mà bạn dự định sinh em bé. Các bạn sẽ được học những sự kiện sẽ diễn ra khi sinh, từ đó người chồng sẽ biết cách hỗ trợ vợ của mình. Hơn nữa, còn có thể gặp gỡ, chia sẻ cùng với những cặp vợ chồng khác.

Những biến đổi của phụ nữ trong 3 tháng cuối thai kỳ

Ba tháng cuối là khoảng thời gian không thoải mái nhất đối với phụ nữ mang thai. (Ảnh: yeutre.vn)

Ba tháng cuối (từ tuần 28 – 40) là khoảng thời gian không thoải mái nhất đối với phụ nữ có thai. Họ thường cảm thấy khó chịu khi thai lớn lên và khi cơ thể biến đổi để chuẩn bị sinh. Họ có thể bị khó ngủ, đi lại khó khăn, vất vả hơn khi làm công việc hàng ngày. Thời điểm này, hầu hết các cặp vợ chồng đều có thể cảm thấy mong chờ và một chút lo lắng.

Lối sống cần thay đổi tích cực

Người chồng có thể giúp vợ mình tạo một lối sống lành mạnh bằng một số cách sau đây:

  • Cùng nhau chuẩn bị và ăn những bữa ăn lành mạnh.
  • Giúp đỡ vợ có thời gian nghỉ ngơi.
  • Cùng nhau luyện tập và từ bỏ thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu và sử dụng các chất gây nghiện.
Hút thuốc và uống rượu là thói quen xấu mà cả hai vợ chồng nên bỏ. (Ảnh: giaoduc.net.vn)
  • Những thuốc gây nghiện như heroin, cocaine, methamphetamine có thể gây hại cho sự phát triển của thai. Mặc dù marijuana là một loại thuốc ít gây nghiện nhưng cũng ko nên sử dụng. Những phụ nữ sử dụng những hóa chất này thường có những lối sống không lành mạnh như không chú trọng ăn uống do đó sẽ gây hại cho thai nhi.
  • Không hút thuốc khi vợ có thai: Cả hai vợ chồng nên bỏ thuốc, bởi vì thuốc lá làm tăng nguy cơ có vấn đề về phát triển của thai nhi và sinh non. Hút thuốc lá thụ động (hít khói thuốc lá do người khác hút) cũng có hại. Phụ nữ mang thai hút thuốc lá thụ động thì tăng nguy cơ sinh ra em bé bị nhẹ cân. Trẻ sơ sinh bị hút thuốc lá thụ động có nguy cơ bị hen, nhiễm trùng hô hấp, nhiễm trùng tai và đột tử sơ sinh cao hơn so với trẻ bình thường.

Giúp đỡ và hỗ trợ vợ trước, trong chuyển dạ và khi sinh

Trước khi chuyển dạ

Có nhiều việc người chồng có thể giúp đỡ vợ mình chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ và sinh. Ví dụ như thăm bệnh viện nơi vợ sẽ sinh. Khi thăm bệnh viện bạn hãy hỏi thông tin về các chính sách của bệnh viện về những người được phép có mặt khi vợ của bạn sinh, bạn có thể được ở lại qua đêm không? Bạn có thể chụp hình hay quay phim khi vợ sinh không?

Cùng vợ đi thăm khám thai và thăm bệnh viện mà vợ dự định sẽ sinh em bé. (Ảnh: myphambabau.com)

Hỗ trợ vợ trong chuyển dạ và khi sinh

  • Giúp vợ mình bớt lo lắng bằng cách chơi trò chơi hoặc xem tivi.
  • Cùng vợ đi lại, trừ khi vợ của bạn được yêu cầu phải nằm tại giường.
  • Đếm cơn co tử cung.
  • Xoa bóp lưng và vai cho vợ khi mỗi cơn co tử cung xuất hiện.
  • Nói lời động viên vợ.
  • Động viên, cổ vũ vợ khi rặn sinh.

Thời gian nằm viện: Nếu sinh thường thì sau khoảng 1 – 2 ngày mẹ và bé có thể xuất viện. Nếu sinh mổ thì mẹ và bé cần nằm lâu hơn (khoảng 4 ngày).

Trầm cảm sau sinh

Nhiều bà mẹ cảm thấy buồn, tức giận và lo lắng sau sinh. Có những trường hợp cảm thấy hơi buồn chán gọi là “buồn sau sinh”. Khi triệu chứng này nặng hơn và kéo dài hơn 1-2 tuần, thì đó có thể là dấu hiệu của tình trạng nặng hơn: “trầm cảm sau sinh”. Thông thường phụ nữ bị trầm cảm sau sinh không tự ý thức được là mình đang bị bệnh. Chồng thường là người đầu tiên phát hiện.

Trầm cảm sau sinh là một dấu hiệu nguy hiểm với mẹ và bé. (Ảnh: Namud Insider)

Những biểu hiện của trầm cảm sau sinh

  • Cảm giác buồn sau sinh không mất đi sau một tuần, thậm chí còn nặng hơn.
  • Ban đầu bà mẹ cảm thấy buồn, hoài nghi, tội lỗi hay vô dụng, những cảm giác này tăng lên hàng tuần và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
  • Không có khả năng chăm sóc bản thân và em bé.
  • Cảm thấy khó khăn khi làm việc nhà hay công việc trước đây.
  • Chán ăn
  • Những điều hứng thú trước đây giờ cảm thấy không thấy hứng nữa.
  • Cảm thấy quá lo lắng cho em bé hoặc không thích chăm sóc bé.
  • Cảm thấy lo lắng và sợ hãi đến mức bế (ẵm) em bé bỏ đi.
Ngừoi mẹ sẽ cảm thấy sợ hãi và lo lắng thái quá. (Ảnh: hellobacsi.com)
  • Cảm thấy sợ làm hại đến em bé. Cảm giác này làm cảm giác thấy tội lỗi tăng lên từ đó làm trầm cảm nặng hơn.
  • Có ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc tự tử.

Nếu vợ của bạn có những biểu hiện như trên hãy nói với cô ấy về lo lắng của bạn. Hãy lắng nghe, giúp đỡ và đưa cô ấy đi khám bác sĩ. Bạn cũng cần phải biết rằng tất cả những ông bố, bà mẹ mới có con đều có thể bị trầm cảm sau sinh. Hãy đi gặp bác sĩ nếu bạn hoặc vợ bạn có một trong các biểu hiện trên.

Giúp đỡ vợ cho bé bú

Người chồng giúp đỡ vợ việc chăm con nên được hoan nghênh. (Ảnh: Dichvuhay.vn)

Các chuyên gia y tế đều đồng ý rằng bú mẹ hoàn toàn mang lại những lợi ích tốt nhất cho mẹ và bé. Do vậy bạn cần hỗ trợ tối đa bà xã cho con bú bằng cách:

  • Ẵm em bé đến đưa cho cô ấy cho bú.
  • Vỗ về và thay tã cho bé sau khi bú.
  • Ôm và ru em bé ngủ.
  • Cho em bé bú, nếu bà xã đang bận vắt sữa.

Tâm Minh