Một kính viễn vọng mới với kích thước lớn đã chụp được những bức ảnh rõ ràng nhất từ trước cho đến nay về trung tâm Dải Ngân Hà của chúng ta.

Hình ảnh rực rỡ thể hiện sự chi tiết phi thường tại vùng xung quanh lỗ đen siêu lớn ở trung tâm của thiên hà – nơi cách chúng ta 25.000 năm ánh sáng. Siêu kính viễn vọng này có tên là MeerKAT, được tạo thành từ 64 đĩa thu riêng lẻ, tất cả đều có thể phát hiện sóng radio. Chúng được xây dựng ở vùng Karoo, bán hoang mạc của Nam Phi và cung cấp độ nhạy cao hơn bất kỳ kính viễn vọng nào khác thuộc loại này, Sciencealert hôm 16/7 đưa tin.

Tổ hợp kính thiên văn MeerKAT. (Ảnh: Google Plus)

Màu sắc ở đây đại diện cho độ sáng của sóng vô tuyến thu được bởi kính viễn vọng: từ màu đỏ cho độ sáng mờ tới màu cam, vàng, trắng cho độ sáng mạnh nhất. Bạn có thể thấy trong hình ảnh là những quầng xoáy rực lửa, hình ảnh đã cho thấy một số các đặc tính chưa từng thấy trước đây, chẳng hạn như các cấu trúc dây tóc từ hóa gần hố đen tại khu vực trung tâm. Nó cũng cung cấp một cái nhìn rõ ràng hơn bao giờ hết về những tàn dư siêu của tân tinh đã biết trước đây cũng như các vùng hình thành sao.

Cấu trúc dây tóc dài và mảnh có thể thấy trong hình ảnh được phát hiện lần đầu tiên vào những năm 1980, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn là một bí ẩn. Chúng được nhìn thấy gần lỗ đen trung tâm của thiên hà của chúng ta, nhưng lại không xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trong Dải Ngân Hà. 

Farhad Yusef-Zadeh thuộc Đại học Northwestern ở Evanston, Illinois, một chuyên gia về cấu trúc sợi chia sẻ: “Hình ảnh này thật đáng chú ý, nó có thể cung cấp chìa khóa để giải quyết câu đố chưa có lời giải trong suốt ba thập niên qua.”

Hình ảnh rõ nét nhất về trung tâm Dải Ngân Hà của chúng ta. (Ảnh: www.sciencealert.com)

Trung tâm Dải Ngân Hà vô cùng khó chụp ảnh, không chỉ vì nó cách xa 25.000 năm ánh sáng mà còn bởi vì nó nằm phía sau chòm sao Nhân Mã và liên tục bị đám mây khí và bụi che phủ khiến chúng ta không nhìn thấy chúng từ Trái Đất bằng kính thiên văn quang học.

Nhưng tia hồng ngoại, tia X và một số bước sóng radio, giống như những gì mà MeerKAT phát hiện có thể thâm nhập vào đám mây bụi này, cung cấp một cái nhìn độc đáo hơn tại khu vực. Vị trí đặt kính thiên văn ở Nam Phi cũng lý tưởng với Dải Ngân Hà đi qua trên cao và có thể nhìn thấy trong gần 12 giờ mỗi ngày.

Fernando Camilo, nhà khoa học đầu ngành tại Đài thiên văn Nam Phi (SARAO) chia sẻ:

“Chúng tôi muốn thể hiện khả năng khoa học của công cụ mới này. Trung tâm của thiên hà là một mục tiêu rõ ràng: nó độc đáo, trực quan nổi bật và đầy những hiện tượng không giải thích được – nhưng cũng nổi tiếng là khó chụp ảnh bằng kính viễn vọng vô tuyến … Mặc dù đây mới chỉ là những bước khởi đầu với MeerKAT, vẫn còn rất nhiều thứ cần được tối ưu hóa nhưng chúng tôi vẫn quyết định thực hiện và kết quả thực sự khiến tất cả mọi người phải choáng váng.”

Video:

Nhật Quang