Hãng Reuters vừa đăng tải những hình ảnh tổng hợp về thiên tai đáng sợ và đau thương trong năm 2017, trong đó có Việt Nam.

Một người phụ nữ đứng trong dòng nước ngập tới cổ tại Hội An, Quảng Nam. (Ảnh dẫn qua Reuters)

Bức ảnh ghi lại hình ảnh toàn thân người phụ nữ chìm trong biển nước mênh mông chỉ để lộ ra khuôn mặt bất lực đang cố lội về phía trước. Hình ảnh này ngay sau đó đã được báo chí nước ngoài chia sẻ rất rộng.

Những trận bão bất thường

Những ngày cuối cùng của năm 2017 sắp kết thúc, người dân cả nước đón nhận tin dự báo thời tiết nằm ngoài dự kiến, cơn bão số 16. Tembin đổ bộ vào khu vực các tỉnh miền nam Việt Nam giờ đã suy yếu trở thành áp thấp. Dù đã ngang qua, nhưng cơn bão bất thường đến vào cuối năm này đã làm rất nhiều người dân phương Nam nắng gió đứng ngồi không yên, phập phồng lo âu vì bão lũ.

Số trận bão kỷ lục được thống kê vào năm 2013 là 14 cơn bão/năm. Theo dữ liệu từ Trung tâm Dự báo khí tượng Thủy văn Quốc gia, hằng năm biển Đông chỉ có khoảng từ 10-11 cơn bão hoạt động mỗi năm. Tuy nhiên, năm 2017 số liệu ghi nhận lại là 16 cơn bão và 4 áp thấp nhiệt đới, đây là những điều chưa từng có trong lịch sử.

Lần đầu tiên trong lịch sử có tới 16 cơn bão trong một năm (Ảnh: baomoi)

Ngày 11/6, cơn bão số 1 đổ bộ vào biển Đông nước ta với tên Quốc tế là Merbok. Đây được xem là một hiện tượng thiên nhiên khá bất thường, vì hàng năm cơn bão đầu tiên đổ bộ vào nước ta thường đến muộn hơn vào khoảng từ trung tuần đến cuối tháng 7.

Vào giữa tháng 10, người dân thuộc dải Bắc Trung Bộ đón cơn bão số 11 với sức gió giật cấp 12-13, gây những thiệt hại về người vô cùng nặng nề. 19 ngày sau, ngày 4/11, cơn bão số 12 Darmey đổ bộ vào vùng biển Phú Yên – Khánh Hòa với sức gió giật 130 km/h, mạnh cấp 12. Người ta gọi đó là cơn bão đặc biệt, nó đánh những con sóng cao gần 5m cuồn cuộn ập vào bờ, tung bọt trắng xóa, hàng dương liễu bên đường nghiêng ngả.

Hơn 30 năm qua, Khánh Hòa chưa từng có một cơn gió bão nào khủng khiếp đến vậy, thời gian đủ lâu tới mức người ta đã quên cả cách chống bão. Sau 9 tiếng hoành hành dữ dội, con số và nỗi đau mà nó để lại là điều người ta đều không dám đối diện. Hàng trăm người chết và bị thương, hàng ngàn ngôi nhà bị phá hủy và hàng nghìn tỷ đồng theo gió bão bay tan.

Nắng nóng trong lịch sử trong vòng 46 năm

Trong vòng hơn 4 thập kỷ đã qua, lần đầu tiên vào năm 2017 người ta ghi nhận nền nhiệt độ miền Bắc tăng cao ở mức kỷ lục 42,5 độ C tại Thủ đô Hà Nội. Cùng thời điểm, nhiệt độ ghi nhận tại Lạng Sơn là 38,8 độ C (kỷ lục năm 2012 là 38,4 độ C), Bắc Giang 40,5 độ C (kỷ lục 1994 là 38,7 độ C), Phủ Liễn (Hải Phòng) 39,5 độ C (kỷ lục 2001 là 39 độ C)…

Nắng nóng lịch sử trong năm 2017 (Ảnh: Vnexpress)

Những đợt nắng nóng liên tiếp xảy ra biến toàn miền Bắc trở thành chảo lửa có thể thiêu rụi mọi sự sống. Nhiệt độ ban đêm tại Hà Nội được ghi lại có thể sánh ngang với nền nhiệt lúc cao nhất của Sài Gòn lúc ban trưa. 

Lũ quét kinh hoàng và những mất mát thương tâm

Do tác động của La Nina yếu, mưa ở miền Bắc nhiều hơn, làm xuất hiện nhiều đợt lũ. Từ tháng 6 đến tháng 10, khu vực này trải qua 13 đợt lũ với đỉnh lũ ở mức báo động 2-3. Lũ quét, lũ ống và sạt lở đất xảy ra ở nhiều tỉnh miền núi.

Trạm Tấu, Yên Bái trong trận lũ quét lịch sử 2017. (Ảnh: Nguyễn Hồ Tân)

Giữa tháng 10, do ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới và không khí lạnh, một trận mưa kỉ lục chưa từng có trong lịch sử đã trút xuống các tỉnh miền Trung gây ra trận lũ quét kinh hoàng. Theo ghi nhận, nước lũ tại Thừa Thiên Huế dâng cao một cách nhanh chóng, đường phố ngập sâu trong nước, lũ ở các sông chỉ còn một gang tay nữa là đạt đến mức lũ lịch sử của trận ‘Đại Hồng Thủy’ từng xảy ra vào năm 1999.

Mưa lớn khiến nước về hồ thủy điện Hòa Bình trưa 11/10 tới gần 16.000 m3/s, nhà máy phải mở 8 cửa xả đáy để đảm bảo an toàn cho hồ và vùng hạ du rộng lớn gồm thủ đô Hà Nội. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hồ Hòa Bình mở 8 trên 12 cửa xả đáy.

Rạng sáng 12/10, nửa quả núi ở xóm Khanh, xã Phú Cường (Tân Lạc, Hòa Bình) sạt xuống, vùi chết 18 người đang ngủ. Chính quyền đã phải huy động tới 300 người tìm kiếm và 6 ngày sau mới tìm thấy hết thi thể nạn nhân. Thiếu tướng Trương Đức Nghĩa, Chánh văn phòng Ủy ban quốc gia tìm kiếm cứu nạn, nói về vụ lở đất ở xóm Khanh.

Lịch sử chưa có vụ lở đất nào làm hàng chục nghìn mét khối đất đá ụp xuống rồi lại đưa đi xa, vùi lấp nhiều ngôi nhà.

Sáng 13/10, dòng nước lũ đục ngầu chưa rút khỏi khu vực ngoại đê sông Hép (huyện Yên Định, Thanh Hóa). Nằm cách Trại giam số 5 (Tổng cục 8, đóng tại thị trấn Thống Nhất) khoảng 3 km, trang trại nuôi lợn rộng lớn chừng 2 ha thuê trên đất xã Yên Giang chìm sâu trong biển nước, làm chết gần 6000 con lợn nuôi trong trang trại, giá trị ước tính hàng chục tỷ đồng.

Như vậy chỉ sau 3 ngày, riêng toàn miền Bắc số thiệt hại mà thiên tai đem đến đã trở thành một kí ức kinh hoàng.

Không riêng gì năm 2017, vào năm 2016, Việt Nam xảy ra hàng loạt những thiên tai bất thường; từ tuyết rơi ở Hà Nội và Nghệ An, mưa lũ kéo dài ở miền Trung cho đến hạn hán ở Tây Nguyên và Nam Bộ… Tất cả đều ghi nhận là những hiện tượng trước nay chưa từng có hoặc cả trăm năm mới xảy ra 1 lần tại Việt Nam.

Thiên tai hay nhân họa?

Các nhà khí tượng học và địa lý học phân tích, hiện tượng El Nino kéo dài từ cuối năm 2014 đến đầu năm 2017 cùng với tác động của La Nina chính là nguyên nhân gây ra mưa lũ diện rộng, bão và áp thấp nhiệt đới xuất hiện nhiều. Và El Nino và La Nina ấy trong khái niệm của địa lý học đều là những hiện tượng tự nhiên.

Con người thường có xu hướng cho rằng, thiên tai phải gánh chịu đều là tự nhiên, điều này phải chăng đã sai? Trên thực tế, mọi chuyện xảy ra với mỗi người, mỗi dân tộc và quốc gia đều không có gì là ngẫu nhiên cả.

“Chuyện thầm thì ở thế gian, Trời nghe tựa sấm; lòng tà ngõ tối, Thần thấy rõ ràng” (Ảnh dẫn qua Twitter)

Người ta thường nói: Chuyện thầm thì ở thế gian, Trời nghe tựa sấm; lòng tà ngõ tối, Thần thấy rõ ràng”. Tức là mọi lời nói và hành vi của con người, Thần hay Trời đều nắm rõ như lòng bàn tay, không gì là không biết. Nhưng làm sao để con người hiểu được Trời đang muốn nói gì với mình? Và Trời dùng cách nào để nói với con người? 

Tục ngữ cổ có câu: “Quan sát thiên tượng, biết thiên ý”. Thiên tượng tức là hiện tượng thiên văn, chỉ bầu trời phát sinh các loại “hiện tượng tự nhiên”, đại biểu cho ý chỉ của thiên thượng, cũng chính là thiên ý. Thiên ý không theo ý chí của con người mà thay đổi, thiên ý chính là ý chỉ của vũ trụ.

Có một câu chuyện lịch sử được kể vào thời Hoàng đế Khang Hy của nhà Thanh. Vào một năm, một trận động đất kinh hoàng xảy ra tại Bắc Kinh, người trong kinh thành đều hoang mang lo sợ Khang Hy nói với văn võ quần thần:

“Trẫm thấy mình vô đức, việc nước chưa lo chu toàn, cho nên trận động đất này là lời cảnh tỉnh đối với trẫm, đợi khi mọi người bớt sợ hãi, trẫm sẽ mau chóng tìm nguyên nhân dẫn đến thiên tai này. Là do quan phủ sách nhiễu chiếm đoạt của cải của dân để lấy lòng quan trên chăng? Hay do đại thần kéo bè kết đảng làm mưa làm gió? Hay mỗi lần dẫn quân đều không quản được việc quan binh đốt nhà, cướp của nhà dân? Hay thu thuế không đúng chăng? Do quan viên xử án gây bất mãn và oan sai cho người dân chăng? Hay do vương công đại thần không quản thúc thuộc hạ để chúng làm hại người dân? Chỉ để xảy ra một trong các việc trên, cũng đủ dẫn đến tai họa rồi. Phải chú trọng phép tắc mà vẫn thanh liêm, thi hành phép nước công bằng mà vẫn có đạo lý, trừ bỏ hung tàn, mới không hổ thẹn với Trời. Cho nên, trẫm bày tỏ lòng mình, để cho các quần thần lớn nhỏ trong ngoài triều cùng nhau cố gắng làm tốt”. (Thanh Sử Cảo – Thánh Tổ bản kỷ nhất).

Cũng bởi Hoàng đế Khang Hy hiểu được trách nhiệm của người làm vua và cái đạo của bậc Thiên tử trong việc cung kính Đất Trời. Vậy nên suốt những năm ông cầm quyền, đất nước thái bình, khắp nơi người dân hạnh phúc và an lạc.

Cổ nhân cho rằng giữa Trời và con người là có thể cảm ứng, tác động qua lại lẫn nhau và gọi đó là “Thiên nhân cảm ứng”, “Thiên nhân hợp nhất” (Ảnh: DKN.TV)

Cổ nhân cho rằng giữa Trời và con người là có thể cảm ứng, tác động qua lại lẫn nhau và gọi đó là “Thiên nhân cảm ứng”, “Thiên nhân hợp nhất”. Từ đó, con người có thể dựa vào sự biến hóa của thiên tượng mà đoán biết trước được nhân loại sắp gặp phải chuyện gì.

Trải qua rất nhiều những lần thực tế, người xưa phát hiện rằng, nếu con người thuận Đạo Trời mà hành xử thì Trời liền hiện ra những điều may mắn, cát tường. Khi ấy, mưa thuận gió hòa, mùa màng sẽ bội thu và đất nước thái bình, người dân sống an định. Trái lại, nếu con người làm ra những việc nghịch Đạo Trời, phạm phải việc xấu thì Trời sẽ giáng xuống những điềm xấu, những hiện tượng kỳ dị. Khi ấy, thời tiết sẽ khô cằn, hạn hán hoặc lũ lụt, thiên tai, đất nước xảy ra binh biến, người dân sống trong loạn lạc.

Thiên tai là lời cảnh báo của Thần dành cho con người (Ảnh: Tinhhoa)

Ngang qua bao nỗi đau và mất mát, hỏi có ai không cảm thấy xót xa và đau lòng, nhưng con người với con người liệu có thể giúp nhau được gì đây, khi tất cả chúng ta đứng trước thiên nhiên đều chỉ là những sinh mệnh bé nhỏ đáng thương. Liệu chúng ta sẽ cứ đợi bão đến rồi tìm cách tránh bão, phòng bão, đợi lũ đến cuốn trôi nhà rồi lại dựng nhà,…Không phải nói rằng Trời không thương chúng sinh, Ông cũng vì thương mà đánh gậy cảnh tỉnh, hết roi này đến roi khác để thế nhân tỉnh ngộ. Nhưng chỉ tiếc rằng, con người cứ mãi mê muội, lầm lạc trong vô minh tạo nghiệp không ngừng.

Thiên tai nhân họa là thảm họa của toàn nhân loại, nhưng phải chăng đó cũng lại chính là lời nhắn nhủ của Trời, rằng: Thế nhân hãy mau chóng tìm con đường phản bổn quy chân, ước chế hành vi và đạo đức cá nhân, quay trở về với những giá trị thiện lương. Chỉ có như vậy mới có thể thoát khỏi những bể khổ luân hồi. 

Hồng Tâm

Có thể bạn quan tâm:

Thể Loại: Góc nhìn ĐKN


CLIP HAY

Ad will display in 09 seconds

  • Chuyên san Đại Kỷ Nguyên Số 4

    Chuyên san Đại Kỷ Nguyên Số 4

    Nắng hè vừa tắt, những làn gió hanh hao giao thời báo hiệu một mùa thu đang về. Và trong cái man mác đầu mùa đầy cảm hứng ấy, chúng tôi trân trọng gửi đến quý độc giả ấn phẩm Chuyên san Đại Kỷ Nguyên ...